سندرم کوشينگ

سندرم کوشینگ

سندرم کوشینگ نتیجه فعالیت بیش از حد غده آدرنوکوتیکال است . این مساله می تواند ناشی از افزایش ترشح هورمونهای کورتیکواستروئیدی ، هورمون آدرنوکوتیکوتروپیک یا (ACTH) و یا هایپر پلازی بخش قشری غده آدرنال باشد . افزایش این هورمون ها از چند راه امکان پذیر است ، تومور در غده هیپوفیز و یا با احتمال کمتر یک سرطان نابجا می تواند (ACTH) تولید کند .

سندرم کوشینگ در خانمهای 40-20 سال 5 برابر بیشتر به وقوع می پیوندد . وجود تومورهای یاد شده در بالا به همراه مکانیسم فید بک نرمال که عمل کنترل فعالیت بخش قشری غده آدرنال را انجام می دهد باعث ترشح بیش از حد هورمونهای آنروژن – گلو کوکوتیکوئید و مینرالوکورتیکوئید می شود .

تظاهرات بالینی :

1.       افزایش وزن ، چاقی ، توقف رشد نرمال بدن ، تغییرات ماسکلو اسکلتال وعدم تحمل گلوکز

2.       مشخصات کلاسیک یک فرد کوشینگ : چاقی مرکزی  یا یک شکل قوز دار شبیه بوفالو در گردن و منطقه سوپرا کلاویکولار ، یک تنه بزرگ به همراه دست و پای لاغر ، نازک شدن پوست وپوست شکننده به همراه خونمردگیها و استریاهای متعدد

3.       ضعف وسستی ، چرخه  نرمال خواب به علت تغییرات روزانه ترشح کورتیزول به هم می ریزد

4.       کاتا بولیسم یا سوخت و ساز بیش از حد پروتئین ها که باعث ازبین رفتن ماهیچه و پوکی استخوان می شود .کمر درد ، گوژپشتی – شکستگی ها مهرهای که معمولا به صورت شکستگی فشردگی Compression Fractures می باشد .

5.       باز جذب زیاد سدیم و آب که باعث افزایش فشار خون و نارسایی قلبی می شود .

6.       ظاهری شبیه ماه یا صورت ماهی ، پوست روغنی و آکنه های متعدد

7.       استعداد به عفونت وترمیم کند زخمها

8.       هایپر گلایسمی و دیابت

9.       مردانه شکل شدن زن ها به دلیلافزایش تولید آندروژن که باعث رشد بیش از حد مو در صورت ، آتروفی سینه ، تغییرات صدا و دستگاه تناسلی می شود . میل جنسی در مرد وزن کاهش می یابد

10.    تغییرات خلق  و فعالیت مغزی ف حالت شبیه سایکوز و افسردگی شایع است

11.    اگرسندرم کوشینگ ناشی از تومور هیپوفیز باشد تغییرات بینایی ناشی از فشار تومور روی کیاسمای بینایی محتمل است

روشهای تشخیصی :

1.       اندازه گیری کورتیزول ادرارو پلاسما

2.       سطح کورتیزول آزاد درادراربیست و چهار ساعته

3.       تست تحریک دگزامتازون ( استرس ، چاقی ، افسردگی وداروها می توانند روی نتیجه این تست تاثیر بگذارند .

4.       C.T  یا M.R.I و سونوگرافی در نشان دادن بافت آدرنال نابجا  وتومور آدرنال مفید است

برخورد با بیمار

§       اغلب موارد درمان برروی تومورهای هیپوفیز متمرکز است چراکه این تومورها بسیار شایع تر از تومورهای بخش قشری غده آدرنال می باشد .

§       برداشتن جراحی تومور ف درمان انتخابی است که در 90% موارد موثر است

§       پرتو درمانی به غده هیپوفیزکه معمولا موفقیت آمیز است . اما برای کاهش علایم ماهها وقت می برد .

§       در هایپر تروفی اولیه آدرنال برداشتن غده آدرنال روش درمانی است

§       بعد از عمل جایگزینی موقت هورمونهای هیدروکورتیزونی تا زمان نرمال شدن فعالیت غده الزامی است .

§       اگر غده آدرنال به طور دو طرفه برداشته شود اندازه گیری نیمه عمر هورمونهای قشر آدرنال الزامی است .

§       در مواردی که تومورهای نابجا ی ترشح کننده (ACTH) وجوددارد استفاده ز غیرفعال کننده های آنزیم آدرنال ( مثل متی راپون یا متیو تان ) الزامی   است

§       اگر سندرم کوشینگ ناشی از کورتیکواستروئیدهای خارجی است قطع آرام آرام دارو و یا کاهش آن به حداقل دوز ممکن موثر است

مراقبتهای پرستاری در سندرم کوشینگ

§       تمرکز ویژه بر روی اثرات جانبی هورمونهای بخش قشری غده آدرنال بروی بدن

§       بررسی مداوم سطح فعالیت وتواناییهای بیمار برای اینکه بتواند فعالیتهای شخصی را انجامبدهد

§       مراقبت ویژه ازپوست در مقابل تروما ،عفونت سوختگی وادم

§       یادداشت کردن تغییرات ظاهری و رفتار بیمار و پاسخ های بیمار  در این مورد استفاده از اطلاعات فامیلی درباره سطح خلقی و ظاهری بیمار وتغییرات ایجادشده در ظاهربیمار کمک کننده است .

§       بررسی دقیق سطح فعالیتهای مغزی وخلقی بیمار شامل ک سطح هوشیاری ، آگاهی از محیط اطراف ، میزان افسردگی و پاسخ به سوالات .

تشخیص های پرستاری :

§       بررسی روزانه پوست آسیب دیده ناشی از ادم و پوست نازک وشکننده

§       صدمات ناشی از ضعف

§       بالا بودن ریسک عفونت ناشی از تغییرات متابولیسم پروتئین ها وپاسخ های التهابی

§       تغییرات ظاهری بدن ناشی از ظاهر ویژه بیمار ، کاهش سطح فعالیت بیمار و فعالیتهای نامناسب جنسی

§       کاهش مراقبت های شخصی ناشی از ضعف وخستگی ، از بین بردن ماهیچه ها و تغییرات شیوه خواب

§       اختلالات تفکر ناشی از افسردگی ، تحریک پذیری و تغییرات خلقی

مشکلات احتمالی

1.       بحران آدیسونی

2.       آثار جانبی فعالیت بخش قشری غده آدرنال

 برنامه ریزی و اهداف

اهداف ویژه شامل کاهش خطر عفونت ، کاهش آسیبهای پوستی ، افزایش قدرت مراقبت شخصی ، بهبود وضعیت جسمی ، بهبود فعالیت ذهنی وکاهش شکایات بیمار

توجهات پرستاری

o      وزن کردن روزانه بیمار

o      مانیتور و ثبت روزانه قندخون

o      مانیتور مایعات والکترولیتهای بدن

کاهش ریسک صدمه

فراهم کردن محیطی که امکان زمین خوردن ، افتادن ، شکستگی و دیگر صدمات پوست و استخوان  کمتر شود .کمک به بیمار برای استفاده از وسایل خانه به قسمی که احتمال صدمه کمتر شود

رژیم غذایی

پروتئین بالا – پرکلسیم – ویتامین D بالا برای کمکردن تخریب ماهیچه ها واستئو پورز

کاهش ریسک عفونت

o      اجتناب از جراحی های غیر ضروری برای این افراد

o      بررسی دقیق علایمی که عفونت های احتمالی ر مطرح می کند . (کورتیکو استروئید ها ، علایم التهاب وعفونت  را تغییر می دهند )

o     

آماده کردن بیمار برای جراحی

سطح گلوکز خون باید به دقت مانیتور شود ، بررسی آزمایشات مدفوع وخون برای مشخص کردن زخم معده و دیابت قندی که شکایتهای شایع بیمارمی باشند .

مدیریت فعالیت و خواب بیمار

o      فعالیتهای بیماردر حد متوسط به شکلی که عدم تحرک یا فعالیت بیش از حد به بیمار آسیب نرساند

o      دوره خواب بیمار را باید طوری برنامه ریزی کنید که یک دوره خواب روزانه هم داشته باشد . محیطی آرام وراحت برای استراحت بیمار تهیه کنید .

مدیریت مراقبت از پوست بیمار

o      استفاده از نرم کننده پوستی برای جلوگیری از صدمه به پوست شکننده

o      عدم استفاده از چسب های پارچه ای و سفت که به پوست آسیب می رسانند

o      وضعیت پوست و استخوان مرتبا بر رسی شود

o      کمک به بیمار برای تغییر وضعیت جهت جلوگیری از ایجاد زخم بستر

بهبود وضعیت جسمانی

افزایش وزن وادم بیمار را می توان با رژیم غذای شامل کربوهیدرات پایین ، کم سدیم و پر پروتئین تا حدود زیادی بهبود بخشید

توجه بیمار به ظاهر و بدن خود در ارتباط بادیگران در مسیر پیشرفت بیماری تغییر می کند در صورتیکه بیمار سندرم کوشینگ به درستی درمان شود تغییات فیزیکی را تا حدود زیادی بهبود می بخشد .

بهبود وضعیت تفکر بیمار

o      هر گونه رفتاربیمارگونه سایکوتیک را گزارش کنید

o      به بیمار وخانواده اش توضیح دهید که کوشینگ می تواند باعث ناتوانیهای هیجانی واحساسی شود و به آنها کمک کنید تا باشرایط جدید خود را وفق دهند و از ایجاد افسردگی ، تحریک زیاد و ایجاد خلق شبه مانیک پرهیز نمایید .

o      به بیمار و خانواده اش در کنترل احساسات کمک کنید

برخورد با عوارض بیماری

o      کاهش فعالیت غده آدرنال و بحران آدیسونی : کاهش فشار خون ، نبض ضعیف و تند ، سرعت تنفس بالا ،رنگ پریدگی ، ضعف اندامها  از علایم بحران ادیسونی می باشند . عواملی مانند استرس ، تروما و جراحی که باعث  تشدید این وضعیت می شوند را کنترل کنید

o      میزان مایعات تزریقی والکترولیتها و کوتیکواستروئید ها را قبل ، بعد و حین اعمال جراحی و حین درمان به دقت کنترل کنید .

o      بحران آدیسونی  باعث ایجاد کلاپس عروقی و شوک میشود .درمان این حالت  به دقت انجام شود

o      به کمک آزمایشات روزانه و توزین روزانه از اختلالات آب و الکترولیتها جلوگیر کنید .

o      میزان قند خون وتغییرات آن را به پزشک معالج گزارش کنید .

آموزش مراقبت شخصی بیمار

§       به طور شفاهی وکتبی اطلاعات مختصر ومفیدی به بیمار و خانوده اش در مورد کوشینگ ارائه نمایید

§       استرس به بیمار و خانواده اش باعث توقف ترشح کورتیکواستروئیدها و نتیجا کاهش کارکرد غده آدرنال و بروز علایم آن می گردد .

§       استفاده از دوز زیاد داروها به خصوص کورتیکو استروئید ها باعث بروز عوارض جدی می شود همچنین فراموش کردن دوز مصرفی کورتیکو استروئید می تواندباعث بحران ادیسونی شود .

§       استفاده از کلسیم غذایی به اندازه مورد نیاز در افزایش فشار خون کنترل قند خون و کنرل وزن بسار موثر است

§       به بیمار و خانواده اش در جهت کنترل فشار خون ، قند خون و کنترل وزن توضیح دهید .

§       به افرادی کهدر جهت سلامت وبهداشت فعالیت می کنند مانند : دندانپزشک اطلاع درستی از بیماری کوشینگ ارائه دهید .

§       منزل بیمار از جهت خطرات احتمالی مانند سقوط از بلندی و زمین خوردن باید ایمن باشد

§       عوارض داروها وعوارض جانبی استفاده بیش از حد از دراوها و علایم مسمومیت به دقت توضیح داده شود .

نتایج مورد نظر

§       میزان خطر آسیب دیدگی  کاهش یابد

§       میزان عفونت کاهش یابد

§       توجه بیمار به وضعیت   سلامتی خود افزایش یابد

§       حفاظت از بهداشت پوست به دقت کنترل شود

§       ظاهر بیمار به دقت مورد توجه قرار گیرد

§       وضعیت تفکری و ذهنی بیمار مورد توجه قرار گیرد

§       عوارض درمان دیده نشود

عبدی  : کارشناس پرستاری بیمارستان شهید بهشتی آبادان

 

نویسنده : پرستاران بهشتی در ساعت ٥:٠٤ ‎ب.ظ روز سه‌شنبه ٦ شهریور ،۱۳۸٦
Comments نظرات ديگران      لینک دائم      افزودن به دلیشس